Mevzuat Yorumları
- No: 16
- Yazar: Tercan GÜLMÜŞ
- Makale: TAPU TAHSİS BELGESİ İŞLEMLERİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR
- Tarih: 10.07.2009
- Dergi: ---
- İçerik:
TAPU TAHSİS BELGESİ İŞLEMLERİNDE
DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR
Her ne kadar 266 sayılı Tebliğde; 2981 sayılı Kanun ve 3290 Sayılı Kanun ile Bazı Maddeleri Değiştirilen ve Bazı Maddeler Eklenen 2981 Sayılı Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre hak sahipliği araştırmasının, taşınmazın devredileceği belediyece yapılmasının uygun görüldüğü belirtilmişse de, buradaki düzenlemeden, diğer işlemleri sonuçlandırılarak devir aşamasına gelen ya da devredilen taşınmazların üzerindeki hak sahipliğinin ilgili belediyece araştırılacağı anlaşılmaktadır.
Belediyeye devri henüz söz konusu olmayan taşınmazlarda, öncelikle ecrimisil işlemlerine esas olmak üzere, hak sahipliği araştırmasının aşağıdaki açıklamalar da dikkate alınarak İdarece sonuçlandırılması gerekmektedir.
Ayrıca 2981 sayılı Kanunun 10. maddesinde; bu Kanun hükümlerine göre Hazine, belediye, il özel idaresine ait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare ettiği arsa veya araziler üzerinde gecekondu sahiplerince yapılmış yapıların, aynı Kanunun 12. maddesi hükümlerine göre tespit ettirildikten sonra, kayıt maliki kamu kuruluşunca bu yerin hak sahibine tahsis edileceği ve bu tahsisin yapıldığı tapu sicilinin beyanlar hanesinde gösterilerek ilgilisine 'Tapu Tahsis Belgesi' (TTB) verileceği belirtilmiştir. Bu maddedeki kurala uygun olarak İdarece verilmiş TTB'nin İdare Hukukunun temel ilkelerinden olan usulde paralellik ilkesi uyarınca İdare tarafından iptal edilmesi gerektiğinden, bu Kanuna ve ilkeye aykırı olarak TTB'nin belediye veya belediye encümeni kararı ile iptal edilmesi mümkün değildir[1].
2981 sayılı Kanunun 2. maddesinde Kanunun kapsamı; 8. maddesinde tespit ve değerlendirme işlemleri; 9. maddesinde uygulama işlemleri; 13. maddesinde tapu tahsis belgesi verilen gecekondular; 14. maddesinde Kanundan yararlanmayacaklar hakkında hükümler yer almakta; ayrıca, Kanunun uygulanmasına dair Yönetmelik bulunmaktadır.
Kanunun 2. maddesine göre, bu Kanun imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarak inşa edilen aşağıda belirtilen yerlerdeki bütün yapıları kapsar:
a) Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki yapılar,
b) 6785 sayılı İmar Kanununa 1605 sayılı Kanunla eklenen Ek 7. ve 8. maddeleri uyarınca çıkarılan Yönetmeliğin 1.03 maddesi kapsamına giren alanlardaki yapılar,
Yönetmeliğin 1.03. maddesine göre;
Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca sınırları belirlenerek Bakanlar kurulu kararı alınmış yerlerden, onaylı imar planı bulunan yerler ve onamış imar planı veya mevzi imar planı bulunmayan Belediye ve mücavir alan sınırları dışındaki yerlerden,
- Deniz ve göl kenarlarına
:
- Nehir kenarlarına
:
- Nüfusu 10.000-100.000 olan Belediyeler ile bu belediyelerin mücavir alan sınırlarına
:
- Nüfusu 100.000 olan belediyelerin mücavir olan sınırlarına
:
- İmar ve İskân Bakanlığının saptadığı metropoliten alan sınırlarına
:
olan alanlar (söz konusu alanlarda bulunan köylerdeki yapılar da bu Kanun kapsamındadır).
c) Yukarıdaki bent kapsamı dışında kalan sanayi, depolama, turistik ve tarımsal yapılar.
Kanunun 8. maddesi uyarınca, Kanunun uygulanacağı yerlerde 10 Kasım 1985 tarihinden önce yapılmış veya sömel betonları dökülmüş olmak kaydıyla;
- Mesken olarak kullanılan yapılar,
- Kısmen mesken, kısmen işyeri olarak kullanılan yapılar,
- Evvelce konut olarak kullanılıp sonradan işyerine çevrilen yapılar,
- İmar mevzuatlarına, ruhsat ve eklerine aykırı tüm yapılar,
bu Kanundan yararlanacak yapılar olarak belirlenmiştir.
Kanunun 13. maddesinin (a) bendine göre, bu Kanun hükümleri uyarınca kendilerine arazi veya arsa tahsis edilecek kimselerin, kendilerinin, eşinin veya reşit olmayan çocuğunun oturduğu belediye ve mücavir alan sınırları içinde ev yapmaya müsait arsa veya bir ev veya apartmanın bağımsız bölümüne veya kısmen iş yeri kısmen konut olarak kullanılan bir yapıya sahip bulunmaması gerekir.
Aynı Kanunun 9. maddesinin (b) bendinin son fıkrasında, arsa tahsis edilecek kişilere 400 m2’den fazla arazi için tahsis işlemi yapılamayacağı; 18. maddesinin (d) bendinde ise Kanun kapsamında kalan gecekondulara, ecrimisil ve arsa kullanım bedeli tahakkuk ettirilemeyeceği ve alınamayacağı, tahakkuk ettirilen veya tahakkuk ettirilip tahsil edilen ecrimisillerin ve arsa kullanım bedelinin arsa bedeline dönüşeceği belirtilmiştir.
Kanunun 14. maddesi ile ek 3. maddesinde, 2981 sayılı Kanundan yararlanmayacak yapılar belirtilmiştir. Bunlara göre;
- Her ölçekte imar planında başka maksatla tahsis edilmiş alanlardaki sınai kuruluşlara ait olmayan tehlikeli madde depoları ile imar planında tehlikeli madde depoları için ayrılmış yerlerde bu depolar dışındaki her türlü ruhsatız yapılar (14/a),
- 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca ilan edilmiş bulunan "Turizm Alanlarında" ve "Turizm Merkezlerinde" imar mevzuatına aykırı inşa edilmiş veya inşası devam eden ancak bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde yürürlükteki çeşitli ölçekli imar planlarıyla getirilmiş bulunan kararlara uygun hale getirilmeyen yapılar (14/c),
- İçme ve kullanma suyu temin edilen ve edilecek olan baraj, göl, gölet gibi satıhda bulunan su kaynaklarının mutlak ve kısa mesafeli koruma alanı ve içme ve kullanma suyu temin edilen yeraltı su kaynakları etrafında bırakılan koruma alanı içerisindeki yapılar (14/e),
- 10 Kasım 1985 tarihinden sonra yapılan gecekondular ile inşasına başlanan imar mevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı yapılar ve Çanakkale Boğazında 2 Haziran 1981 tarihinden sonra yapılan gecekondular ile 1 Ekim 1983 tarihinden sonra inşasına başlanan imar mevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı yapılar (14/f),
- Karayolları kamulaştırma sınırına tecavüz edilen ve konut olarak kullanılan yapılarla kamulaştırma sınırına 10 metreden daha yakın olan ve konut dışı maksatlarla kullanılan yapılar (bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde mal sahiplerine tebliğ edilmesinden en geç onsekiz ay içinde tecavüz durumları giderilmeyen yapılar bu Kanunun 4. maddesinin (c) bendi kapsamına girer) (14/g),
- Camii, mescit, türbe gibi yerlerin sınırları içinde kalan veya bu yerlerin sınırları içinde kalmamakla beraber eserlerin bütünlüğünü bozan yapılar (Ek Madde 3),
ile 14. maddede belirtilen diğer yapılar, bu Kanunun uygulanmasında tespit ve değerlendirme dışında bırakılır.
Ancak Kanunun 13. maddesinin (b) bendinin 2. fıkrası gereğince 14. maddenin a, b, c, d, e, g, h ve i bentleri kapsamında kalmaları nedeniyle, bulundukları yerde korunamayan gecekondu sahiplerinden hak sahibi sıfatı taşıyanlarına, bir gecekondu önleme veya ıslah bölgesinde veya yakın bölgelerde yapılmış ıslah imar planları içinde meydana gelen boş imar parselleri müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esasına göre verilir. Bu gibi hallerde gecekondu sahibine ayrıca enkaz bedeli bu Kanunla kurulan fondan belediye veya valilikçe ödenir. Ek 3. maddenin son cümlesine göre ise bu madde gereğince tapu veya tapu tahsis belgesi verilemeyecek hak sahiplerine başka yerden öncelikle arsa tahsis edilmesi gerekir.
2981 sayılı Kanunun 10/b maddesinin son bendinde, “Hak sahibi olmadığı halde tapu verilen kişilerin tapuları resen iptal edilir” hükmü yer almaktadır. Bu nedenle, gerçek hak sahibi olmadığı halde herhangi bir nedenle tapu tahsis belgesi veya tapu verilen kişilerin hak sahibi olmadıkları yahut tapu tahsis veya tapusu verilen yerlerde gecekonduların bulunmadığı anlaşılırsa arsa veya arazi tahsisi yapan idarece tahsisin veya tapunun iptali mümkündür.
İlgili idarece tahsis veya tapunun iptal edildiğinin Tapu Sicil Müdürlüklerine bildirilmesinden sonra, Tapu Sicil Müdürlükleri herhangi bir hüküm aramaksızın;
1. Tahsisin iptal edilmesi halinde, ilgili idarenin talebini yevmiye defterine kaydederek beyanlar hanesindeki tahsis şerhini resen terkin edeceklerdir.
2. Tapunun iptal edilmesi durumunda ise ilgili idarenin talebini yevmiye defterine kaydederek tapu kaydını ilgili idare adına resen tashih edilecektir.
Her iki halde de Türk Medeni Kanununun 1019. maddesi gereğince tapu tahsis belgesi veya tapusu iptal edilen kişilere bilgi verilecektir.
2981 sayılı Kanundan yararlanmak isteyenlerin 08.12.1986 tarihine kadar ilgili belediye veya valiliklere başvurması gerekmektedir.
Konuyla ilgili çalışma yapılmadan önce, Milli Emlak Kontrolörleri Derneğinin internet sayfasındaki (www.milliemlak.org) Milli Emlak Kontrolörü Veysel SEZGİN'in[2] 2981 sayılı Kanunla ilgili değerlendirmelerinin de okunmasında yarar bulunmaktadır.
Örnek 1: … Mahallesinde bulunan ormana komşu ve çalılık vasıflı … parsel nolu taşınmazın yüzölçümü
Tablo 2
Sıra No
Kişi
TTB Alanı
Yapı Alanı
Tapu Beyanı
1
A
152
126
152
2
B
280
90
280
3
C
72
97
4
Ç
288
84
288
5
D
400
57
400
6
E
20
70
20
7
F
Yeşilırmak Cad 11/9 Kızılay Çankaya/ ANKARA
312.4191780 312.4191780 
312.4194829
http://www.milliemlak.org 
mekder@milliemlak.org
FOTO GALERİ
