Mevzuat Yorumları
- No: 8
- Yazar: Fikri YILDIRIM
- Makale: HAZİNEYE AİT BİNA BEDELLERİNİN HESAPLANMASI
- Tarih: 10.07.2009
- Dergi: ---
- İçerik:
Fikri YILDIRIM (Maliye Bakanlığı Milli Emlak Kontrolörü)
3. KIYMET TAKDİRİNE ESAS OLAN KRİTERLERİN FARKI
5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanuna göre bedelsiz devre veya genel hükümlere göre satışa konu taşınmazlar üzerindeki Hazineye ait binaların bedellerinin hesaplanması konusunda iki farklı Yapı Yaklaşık Maliyet Bedeli hesaplamasının söz konusu olduğuna dikkat edilmesi gerekir.
Bu bedellerin Maliye Bakanlığı ve Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca müştereken tespit edilen ve Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği ekinde yer alan “… Yılı İçin Binaların Metrekare Normal İnşaat Maliyet Bedellerini Gösterir Cetvel”e göre hesaplanması gerekir.
Ancak, 5084 sayılı Kanuna göre bedelsiz devre veya genel hükümlere göre satışa konu taşınmazlar üzerindeki Hazineye ait binaların bedellerinin hesaplanması konusunda yanlış uygulama yapıldığı görülmüştür.
1. UYGULAMA
Mevcut uygulamada, defterdarlık/malmüdürlüklerince söz konusu binaların kıymet takdirleri ili bayındırlık ve iskân müdürlüğünden istenmekte, bu müdürlük tarafından görevlendirilen mühendislerce Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca yayımlanan “Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak… Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ” esas alınarak Kıymet Takdir Raporu düzenlenmektedir.
2. 5084 SAYILI KANUNA GÖRE BEDELSİZ DEVRE VEYA GENEL HÜKÜMLERE GÖRE SATIŞA KONU TAŞINMAZLAR ÜZERİNDEKİ HAZİNEYE AİT BİNALARIN BEDELLERİNİN HESAPLANMASINA İLİŞKİN MEVZUAT
Bilindiği üzere, 5084 sayılı Kanunun Bedelsiz Yatırım Yeri Tahsisi başlıklı 5. maddesi;
1. “…Devre konu taşınmaz üzerindeki kamuya ait bina ve müştemilatın devir tarihindeki bedeli, devir tarihini izleyen ikinci yılın sonundan başlayarak iki yıl içinde altışar aylık dönemler itibarıyla eşit taksitler halinde tahsil edilir. Bu bedel, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca binalar için arsa payı hariç hesaplanan vergi değeridir…”,
2. Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların gerçek kişilerle kamu ve özel hukuk tüzel kişilerine satışı ile ilgili hususları açıklayan 150 sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin "C- Satılacak Taşınmaz Mallara Kıymet Takdir Ettirilmesi" bölümünün 4. maddesi ise;
3. "Taşınmaz üzerinde Hazineye ait bina varsa, binanın değerinin; 1319 sayılı Emlâk Vergisi Kanununun uygulanmasına esas olmak üzere, her yıl Bakanlığımız ile Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca birlikte belirlenen binaların metrekare normal inşaat maliyet bedelleri dikkate alınarak tespit edilmesi ve bu hususun kararda belirtilmesi; ayrıca, zemin ile zemin üzerindeki Hazineye ait muhtesatın (bina, ağaç, tesis vs.) değerlerinin kararlarda ayrı ayrı belirtilmesi”,
şeklindedir.
Buna göre, gerek 5084 sayılı Kanun uyarınca bedelsiz devre gerekse satışa konu olan taşınmazlar üzerindeki binalara kıymet takdirinde Emlak Vergisi Kanununun 29. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Maliye Bakanlığı ve Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca her yıl tespit edilen ve Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği ekinde yer alan “… Yılı İçin Binaların Metrekare Normal İnşaat Maliyet Bedellerini Gösterir Cetvel”in esas alınması gerekmektedir.
3. KIYMET TAKDİRİNE ESAS OLAN KRİTERLERİN FARKI
“Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak … Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ”de 16.07.1985 tarihli ve 85/9707 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren “Mimarlık ve Mühendislik Hizmetleri Şartnamesi”nin 3.2 maddesi gereğince mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabında kullanılacak yapı yaklaşık birim maliyetleri, yapının mimarlık hizmetlerine esas olan sınıfı dikkate alınarak inşaat genel giderleri ile yüklenici karı dahil belirlenmiştir.
Emlak Vergisi Kanunu Genel tebliği ekinde yer alan “… Yılı İçin Binaların Metrekare Normal İnşaat Maliyet Bedellerini Gösterir Cetvel”de binalar; fonksiyonel olarak sınıflandırıldıktan(Fabrika ve İmalathane Binaları, Sosyal Binalar, Otel Binaları vs…) sonra bina türü(Betonarme Karkas, Yığma Kagir vs…) ve sınıflarına(Lüks, 1.sınıf, 2.sınıf, 3.sınıf ve Basit) göre ayrı ayrı fiyatlandırılmıştır.
“Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak… Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ” ile Emlak Vergisi Kanunu Genel tebliği ekinde yer alan “… Yılı İçin Binaların Metrekare Normal İnşaat Maliyet Bedellerini Gösterir Cetvel” incelendiğinde binaların sınıfları ile birim fiyatlarının farklı olduğu anlaşılmaktadır.
4. SONUÇ
a) 5084 sayılı Kanunun Bedelsiz Yatırım Yeri Tahsisi başlıklı 5. maddesinin; “Bu bedel, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca binalar için arsa payı hariç hesaplanan vergi değeridir…”,
b) Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların gerçek kişilerle kamu ve özel hukuk tüzel kişilerine satışı ile ilgili hususları açıklayan 150 sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin C- Satılacak Taşınmaz Mallara Kıymet Takdir Ettirilmesi bölümünün; “4. Taşınmaz mal üzerinde Hazineye ait bina varsa, binanın değerinin; 1319 sayılı Emlâk Vergisi Kanununun uygulanmasına esas olmak üzere, her yıl Bakanlığımız ile Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca birlikte belirlenen binaların metrekare normal inşaat maliyet bedelleri dikkate alınarak tespit edilmesi ve bu hususun kararda belirtilmesi; ayrıca, zemin ile zemin üzerindeki Hazineye ait muhtesatın (bina, ağaç, tesis vs.) değerlerinin kararlarda ayrı ayrı belirtilmesi”
hükümleri nedeniyle;
İdarenin iş ve işlemlerinde hukuka/mevzuata uygunluğun sağlanması ve muhtemel çekişmelere (dava, itiraz vs) meydan verilmemesi bakımından 5084 sayılı Kanuna göre bedelsiz devre veya genel hükümlere göre satışa konu taşınmazlar üzerindeki Hazineye ait binaların bedellerinin hesaplanması konusunda iki farklı Yapı Yaklaşık Maliyet Bedeli söz konusu olduğuna dikkat edilmesi ve bu bedellerin Maliye Bakanlığı ve Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca her yıl tespit edilen ve Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği ekinde yer alan “… Yılı İçin Binaların Metrekare Normal İnşaat Maliyet Bedellerini Gösterir Cetvel”e göre hesaplanması gerekmektedir.
FOTO GALERİ
 Yeşilırmak Cad 11/9 Kızılay Çankaya/ ANKARA |
|
 312.4191780 312.4191780  312.4194829 |
|
 http://www.milliemlak.org  mekder@milliemlak.org |
